Khát vọng làm mới để có tác phẩm hay – Đình Kính

Ngày 10/11/2018 Hội Nhà văn Hải Phòng đã tổ chức Đại hội nhiệm kỳ 2018-2023. Thay mặt BCH nhiệm kỳ 2013-2018, nhà văn Đình Kính đã trình Đại hội bản báo cáo tổng kết công tác nhiệm kỳ 2013-2018 và phương hướng nhiệm vụ công tác nhiệm kỳ 2018-2023 dưới tiêu đề “Khát vọng làm mới để có tác phẩm hay”.
VHP xin trân trọng giới thiệu bài viết này.


Một nhiệm kỳ nữa lại qua đi. Năm năm thật dài, mà cũng thật ngắn. Hôm nay chúng ta cùng nhau có mặt tại đây để tổ chức Đại hội Hội Nhà văn Hải Phòng nhiệm kỳ 2018-2023. Thay mặt Ban tổ chức, tôi nhiệt liệt chào mừng và cám ơn các vị đại biểu và anh chị hội viên đã về dự đại hội. Sự có mặt của các anh các chị Hội viên hôm nay, mà có người lặn lội từ rất xa về, khẳng định một điều rằng, dù trong sinh hoạt còn có những khác biệt do đặc trưng nghề nghiệp, nhưng Hội Nhà văn Hải Phòng vẫn là mái nhà ấm, vẫn là nơi hội tụ của những người cùng chí hướng, cùng sở thích và cùng đam mê văn chương. Đó là điều hết sức đáng mừng!

Hội Nhà văn Hải Phòng tính đến thời điểm đại hội này có tổng số 141 Hội viên. Chuyên ngành Văn có 32 Hội viên, Chuyên ngành Thơ có 102 Hội viên, Lý luận phê bình có 04 Hội viên và Biên dịch có 03 Hội viên. Trong đó, Hội viên trên trên 80 chiếm tỷ lệ 7 %;  từ 70 tuổi đến 79 chiếm tỷ lệ 25%; từ 60 tuổi đến 69 tuổi khá đông, chiếm tỷ lệ 40 %; từ 50 tuổi đến 59 tuổi chiếm 17 %. Hội viên từ 40 tuổi đến 49 tuổi, không nhiều và Hội viên dưới 40 tuổi càng ít. Nhiệm kỳ qua, Hội đã kết nạp thêm 25 Hội viên, trong đó có 19 tác giả thơ, 04 tác giả viết văn xuôi và 2 tác giả thuộc lĩnh vực lý luận phê bình và đa phần vẫn ở lứa tuổi 60 và trên 60. Đặc điểm này gửi đến chúng ta một thông điệp rằng, những người trẻ tuổi kế tục con đường văn chương là điều đáng suy nghĩ. Lực lượng sáng tác của Hội Nhà văn Hải Phòng chủ yếu vẫn là những nhà văn được gọi là thế hệ chống Mỹ và một số nhà văn cầm bút sau năm 1975.

Nửa thập niên, với lịch sử phát triển Văn học là thời gian không nhiều. May mắn, đây là chặng đường xã hội đã có cái nhìn cởi mở hơn, khách quan hơn đối với Văn chương. Thuộc tính mà nhờ vậy Văn chương có thể trở thành quyền năng nuôi dưỡng tâm hồn con người, dần dà được ghi nhận. Phần đông Nhà văn Hải Phòng không chỉ sáng tác trong ý thức công dân, mà với khát vọng làm mới để văn chương phong phú hơn, đa dạng hơn và hay hơn đang trở về với tâm thế, bản ngã và ý thức nghệ sĩ. Tác phẩm của các anh các chị xuất hiện trong nhiệm kỳ qua là hiện tượng như vậy.

Thơ Thi Hoang mới mà hay. Tô Ngọc Thạch, Kim Chưông, Nguyễn Đình Minh, Vũ Thúy Hồng ngoài thơ, đang thể hiện khả năng trong văn xuôi…

Nguyễn Long Khánh lặng lẽ dồn tâm lực không chỉ cho kịch bản phim, mà còn để tâm đến truyện và phê bình văn học. Lưu Văn Khuê, Nguyễn Hoàng Lược, Đỗ Thị Hồng Vân, linh hoạt, bén nhạy với các truyện ngắn, tiểu luận nghề nghiệp và tiểu thuyết mang tính thời cuộc…

Những khó khăn về hoàn cảnh, tuổi tác, sức khỏe chẳng làm các nhà văn buông bút trong cuộc kiếm tìm không mệt mỏi những giá trị của văn chương. Đó là Nhà thơ Nguyễn Hồng Văn, viết nhiều và giải thưởng cũng nhiều, đó là nhà văn Vũ Hoàng Lâm, các nhà thơ Hoàng Khôi, Trần Công Đường, Hoàng Duy Bình, Vũ Tư, vân vân, vẫn có sách xuất bản. Và đó là Lê Trung Cường, cơ thể chịu khiếm khuyết, nhưng chưa hề ngừng đọc ngừng viết. Tấm gương lao động nghệ thuật của các nhà văn cao tuổi và khuyết tật rất đáng được trân trọng, kính nể.

Các nhà văn Hải Phòng ý thức rằng, làm mới để có tác phẩm hay là điều kiện để tồn tại. Bên cạnh các nhà văn, nhà thơ được gọi là thế hệ nhà văn chống Mỹ, và thế hệ nhà văn nhà thơ xuất hiện sau 1975, chúng ta có một thế hệ nhà văn nữa, xuất hiện trong thời kỳ đổi mới. Thế hệ nhà văn xuất hiện sau thống nhất đất nước, và xuất hiện trong giai đoạn đổi mới này của đất nước, với tư duy mới, cách viết mới đang có những đóng góp nhất định cho nền văn học Hải Phòng và nền văn học nước nhà. Họ có kiến thức, có sự nhanh nhạy và rất táo bạo. Những sáng tác trong nhãn quan dân chủ ở họ giống như một dòng chảy có nhiều nguồn mạch, không ngừng được bồi đắp, bởi vậy đã góp phần làm cho văn chương Hải Phòng trong trào lưu văn chương đổi mới của cả nước tươi tắn, duyên hơn, sâu sắc hơn. Đó là Trần Thị Lưu Ly, Công Nam, Phạm Thúy Nga, Nguyễn Đình Minh, Tuấn Anh, Bùi Quý Thực, Bùi Thu Hằng, Trần Ngọc Mỹ  Nguyễn Thị Thùy Linh, Nguyễn Tuấn, vân vân. Họ có giọng thơ, chất văn lạ, mới mà mà lắng đọng. Trong số này, thơ Mai Văn Phấn nổi lên như một hiện tượng. Thơ anh với  tư duy mới, thi pháp mới, không sáo lặp, bởi vậy mang đậm dâu ấn riêng. Thơ viết theo lối hiện đại, nhưng nội dung vẫn tải được hồn cốt văn hóa Việt. Phải chăng bởi lẽ đó mà những năm qua, thơ Mai Văn Phấn không những được dư luận trong nước chú ý, mà thơ anh còn được dịch ra nhiều thứ tiếng, được xuất bản và được đánh giá cao ở nhiều nước. Đây là tín hiệu mừng không chỉ cho văn học Hải Phòng, mà cho cả nền thơ Việt Nam.

Nhà văn chỉ có thể đóng góp cho văn học một cái gì đó khi có cái gì đấy là của riêng mình. Lương Văn Chi, Đỗ Thị Hồng Vân với một số truyện ngắn độc đáo, nhiều tìm tồi, văn chương viết cẩn trọng, chỉn chu, văn hóa. Phạm Xuân Trường, vẫn nguyên vẹn sự khoái hoạt bộc phát và thẳng thắn, sòng phẳng thường trực trong thơ như khi mới xuất hiện trên thi đàn. Phạm Ngà, Hồ Anh Tuấn, Thúy Ngoan, Nguyễn Đình Tâm, Dương xuân Huynh, Bùi Hùng  ngày càng đằm, chín chắn, nhiều suy ngẫm. Các nhà thơ Hoài Khánh, Phước Giang, Lưu Đình Hùng, Đức Trí, Đinh Thường, Minh Trí, Đoàn Thị Tảo, Trịnh Anh Đạt, Nguyễn Cường, Vũ Bá Lễ, Nguyễn Siêu Phàm …, các nhà văn Dương Thị Nhụn, Nguyễn Quốc Hùng, Phạm Xuân Hiếu, và Dich giả Ngọc Châu, Phạm Thamh cải, vẫn rất sung sức trong tìm tòi sáng tạo, sắc bén trong thể hiện… và các Hội viên mới: Vũ Trọng Thái, Ngân Lê, Vũ Nhang, Phạm Thanh An, Lê Thị Tâm Chung, Phương Mâu, Hoàng Minh Luyện, Trịnh Toại, Sơn Thủy…, bằng tác phẩm của mình, đã khẳng định một lần nữa rằng, họ xứng đáng là Hội viên Hội Nhà văn Hải Phòng…

Đổi mới để tồn tại một cách ấn tượng là mục tiêu của các nhà văn, nhà thơ Hải Phòng. Nhờ vậy văn chương Hải Phòng trong nhiệm kỳ qua rất đa dạng, phong phú trong sự khai phát, tạo nên diện mạo văn chương riêng của một vùng đất.

Từ văn mới, thơ mới đến văn thơ cách mạng là một chặng đường. Từ thơ kháng chiến chống Mỹ đến văn thơ của đội ngũ xuất hiện sau năm 1975 rồi đến  văn thơ của thế hệ xuất hiện trong thời đổi mới của đất nước cũng là một chặng đường và thực tế nó đã phát lộ. Nếu nhận thức là quá trình phủ định mình, thì có lẽ nhận thức về văn chương cũng đã, đang trong tiến trình ấy.

Từ bỏ lệ cũ, bước qua nhận thức cũ là hành trình chẳng dễ. Không gì khó hơn thay một thói quen! Điều phát tâm trong ý thức nghệ sỹ ấy rất đáng được trân trọng. Còn đánh giá là thẩm quyền của thời gian. Nhưng điều này không thể chối bỏ, Văn chương của các nhà văn Hải Phòng đã và đang góp một phần nào đó tạo đúc nên những giá trị tinh thần, phẩm chất Việt Nam

Trong nhiệm kỳ qua, các nhà văn hội viên Hội Nhà văn Hải Phòng đã xuất bản được trên 80 đầu sách và có thêm 4 hội viên của Hội được kết nạp vào Hội Nhà văn Việt Nam, ấy là Nhà văn Phạm Xuân Hiếu, Nhà thơ Đinh Thường, Nhà thơ Thy Nguyên (tức Phạm Thúy Nga), Nhà thơ Nguyễn Đình Tâm. Tiềm năng để được kết nạp vào Hội Nhà văn Việt Nam của các Nhà văn Hải Phòng vẫn còn dồi dào. Đây là tín hiệu đáng khích lệ.

Cũng trong nhiệm kỳ qua, các nhà văn Hải Phòng đã giành được rất nhiều giải thưởng văn chương, trong đó có nhiều giải thưởng danh giá như nhà thơ Mai Văn Phấn được trao giải Cikada của Thuỵ Điển, Nhà thơ Nguyễn Thị Thùy Linh đoạt giải cao trong cuộc thi của Tạp chí Vă nghệ quân đội  (năm 2016); Nhà văn Cao Năm được giải Nhì trong Cuộc thi viết về “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”; Nhà thơ Nguyễn Đình Tâm được giải nhất  trong Cuộc thi viết về đề tài Giao thông vận tải; Nhà thơ Nguyễn Hồng Văn được xác lập Kỷ lục ghi-net về số lượng xuất bản nhiều nhất cho tập “Câu đố và giải đáp lịch sử bằng thơ” đồng thời được bằng khen của Thủ tướng chính phủ.  Nhà thơ Thúy Ngoan, Nhà thơ Nguyễn Thị Thùy Linh đoạt giải “Trăng vàng Lục bát” năm 2016; Nhà thơ Trần Ngọc Mỹ và thơ Vũ Thành Chung đoạt giải “Trăng bạc Lục bát” năm 2017. Và gần đây, Nhà thơ Lưu Ly và Nhà thơ Phạm Công Đoàn được trao giải trong cuộc thi thơ của tạp chí Nhà văn và tác phẩm, và nhiều tác giả đoạt giải trong cuộc thi thơ Hải Phòng 2014, vân vân.

BCH Hội Nhà văn Hải Phòng, không chỉ chúc mừng, mà biết ơn các anh các chị. Bằng lao động nghệ thuật miệt mài, các anh các chị không những khẳng định mình, mà còn mang lại vinh dự, sự sang trọng cho Hội nhà văn Hải Phòng. Tài năng không tự có. Đó là thứ trời cho. Kẻ trời cho ít, người trời ưu ái cho nhiều. Nhưng người tự trọng là người biết vét đến tận cùng thứ mà trời đã ban cho ấy. Ý thức lao động nghệ thuật như vậy vừa tôn trọng mình, vừa tôn trọng người đọc. Các nhà văn Hải Phòng đang sáng tạo trên tinh thần đó. Điều rất đáng mừng là dù ở giai đoạn nào, hoàn cảnh nào, Hải Phòng cũng có tác giả và tác phẩm khiến bạn đọc nhớ đến. Các nhà văn, nhà thơ Hải Phòng có quyền tự hào về điều ấy. Hy vọng rằng nhân dân và lãnh đạo Hải Phòng cũng biết đến và ghi nhận thành tựu ấy.

Nhiệm kỳ qua chúng ta đã có nhiều hoạt động thiết thực.  Ngoài việc sắp xếp cho hơn 40 hội viên tham gia các trại sáng tác Trung ương và địa phương, 71 hội viên được đề nghị hỗ trợ sáng tác, chúng ta đã tổ chức được nhiều cuộc tọa đàm văn chương. Đó là đàm luận về tác giả Cao Năm, tác giả  Nguyễn Thanh Tuyên, Nguyễn Đình Di…; giao lưu thơ về Biển đảo hoặc nhân kỷ niệm Cách mạng tháng 10; tổ chức trải nghiệm cuộc sống xung quanh qua con mắt người viết văn trẻ vân vân. Đồng thời tổ chức 7 chương trình Bàn tròn văn chương, tham gia tổ chức hội thảo thơ Nguyễn Đình Minh, tham gia tổ chức 5 ngày thơ Nguyên tiêu, vân vân.

Nét nổi trội trong hoạt động nhiệm kỳ qua, theo chúng tôi là, chúng ta đã khai triển thành công công thông tin điện tử vanhaiphong.com. Đây là cơ quan ngôn luận của Hội Nhà văn Hải phòng, là tiếng nói của các nhà văn Hải phong.  Điều này có ý nghĩa vô cùng lớn. Không kinh phí, không trụ sở, không biên chế, không công cụ, chỉ có lòng nhiệt huyết và sự đam mê văn chương và trách nhiệm với Hội, anh em trong Ban biên tập đã duy trì trang WEB hoạt động đều, có chất lượng, người truy cập đông, được bạn bè  địa phương khác kính nể.

Trên trang Thông tin điện tử ấy, chúng ta không chỉ đăng tải sáng tác của Hội viên hội nhà văn Hải Phòng, mà đăng tải nhiều sáng tác của các nhà văn trong nước và hải ngoại.

Cũng trên đó, chúng ta đăng tải nhiều ý kiến trong ý thức công dân một cách xây dựng, văn hóa như thư ngỏ gửi quốc hội về việc hoãn thông qua luật đặc khu, được dư luận hoan nghênh., được bè bạn kính trọng.

Xã hội chưa hoàn chỉnh. Bằng pháp thuật cao siêu và tinh vi, cái ác có vô số hoá thân mang danh và không mang danh, đồng thời khôn khéo biến hoá thành nhiều dạng kiểu lúc vô hình, lúc hữu hình; thậm chí có lúc đội lốt một Đường Tăng, một Đức Phật từ bi khiến người trần mắt thịt quỳ mọp, ngưỡng vọng, hàm ơn. Trong trường hợp này pháp luật có văn minh và công minh tới mấy cũng khó có phương cách lần ra, thậm chí đành bó tay chào thua. Nhưng với văn chương lại khác, bằng đặc thù của mình, văn chương có cái khả năng tuyệt chiêu, tựa kính chiếu yêu, soi thấu mọi lẽ. Cái ác dù nấp ở xó xỉnh nào cũng bị lôi ra. Dủ ẩn dưới dạng hinh nào cũng bị gọi đúng tên, điểm đúng huyệt. Sự huyền diệu của văn chương và thế mạnh của văn chương là chỗ ấy.  Khi cái xấu vẫn còn chốn dung thân, thậm chí chễm chệ ngồi chiếu trên, thì văn chương thật cần thiết cho con người.

Từ văn minh lúa nước đến văn minh tin học, kỹ thuật số và đến bây giờ là cuộc cách mạng công nghệ lần thứ tư (vẫn gọi là 4 chấm không) là hành trình phát triển của khoa học kỹ thuật và tri thức con người. Trong quy trình ấy, văn chương nói riêng và văn hóa nói rộng ra luôn đóng vai trò xúc tác và thúc đẩy, nhưng qua các giai đoạn, gần như vẫn chỉ là một hằng số.

Thực tế đã chỉ ra rằng nơi nào vắng thiếu văn chương, không coi trọng văn chương và hẫng hụt văn hóa thì nơi đó nhiều bạo lực và thừa cái xấu.

Đầu tư 1 đồng vào ngành nào đấy của kinh tế, có thể lời ra 2 đồng, hoặc 10 đồng, thậm chí 100 đồng, nhưng đầu tư đúng cách cho văn hóa, cho văn chương cái lợi là vô biên. Một xã hội không biết đến tác động của văn hóa, không tôn trọng văn hóa, so đo với văn hóa, ứng xử phi văn hóa với văn hóa có thể phải trả giá rất đắt. Văn hóa là hồn cốt của dân tộc… Lịch sử đã chứng minh rằng, một dân tộc muốn tồn tại và phát triển, phải dựa trên nền móng vững chắc của Văn hóa. Lãnh thổ có thể mất, chính quyền cũng có thể mất, nhưng không mất văn hóa thì dân tộc vẫn còn. Văn hóa là giá đỡ để một dân tộc tồn tại, ổn định và phát triển .

Các nhà văn Hải Phòng, bằng công việc sáng tạo ra các tác phẩm văn chương, trong quyền năng nuôi dưỡng tâm hồn con người, tức là đang thực hiện một dạng thức của hoạt động văn hóa. Chúng ta thấu hiểu điều ấy do vậy đã, đang và sẽ thực hiện điều ấy. Đó là tính nhân văn của văn chương, viết về con người, và viết vì con người,… Rất mừng là, những năm gần đây, lãnh đạo Hải Phòng bằng nhiều động thái cụ thể đã và đang ý thức sâu sắc về điều hệ trọng này. Các nhà văn Hải Phòng rất trân trọng cám ơn.

Nhiệm Kỳ 2018-2023 với phương châm chuyên nghiệp hóa trong sáng tác, đa dạng hóa trong hoạt động, câu lạc bộ hóa trong sinh hoạt, ngoài những hoạt động thường xuyên, định kỳ, chúng ta cố gắng duy trì và nâng cao chất lượng các cuộc tọa đàm văn chương, đặc biệt là nâng cao chất lượng chương trình Bàn tròn văn chương mà Hội đã được thực hiện, đang thực hiện và sẽ tiếp tục thực hiện.

Đồng thời cải tiến một cách có chiều sâu trang Web, để trang thông tin điện tử của Hội có nội dung phong phú, đa dạng và chiêu mời được nhiều tác phẩm hay. Đồng thời sẽ tìm các nguồn kinh phí trong khả năng có thể nhằm nâng cao một bước cơ bản về kỹ thuật, đặng đưa trang Web của Hội thật sự là trang thông tin điện tử sang trọng về văn chương.

Hội cũng cố gắng, trong hoàn cảnh và điều kiện của mình sẽ tổ chức nhiều cuộc giao lưu không chỉ các nhà văn trong Hội, mà còn  tổ chức đi du lịch, tham quan và giao lưu với bè bạn văn chương các tỉnh bạn, vân vân.

Sáng tác văn thơ là nhu cầu tự thân của mỗi người, nhưng Hội Nhà văn, với những hoạt động có chiều sâu và bề nổi là chất xúc tác nhằm thúc đẩy tác phẩm ra đời sớm hơn, chất lượng hơn. Tổ chức các cuộc thi là dạng thức như vậy. Nhiệm kỳ tới, ngoài các cuộc thi của Thành phố, Hội Nhà văn sẽ tích cực kiếm tìm nguồn kinh phí, mà chủ yếu là xã hội hóa để có thể có một cuộc thi truyện ngắn, ký và một cuộc thi thơ. Đồng thời cố gắng để có giải thương văn chương hàng năm của Hội.

Nhiều việc, nhiều tham vọng, nhưng tin rằng nếu tất cả Hội viên, mà nòng cốt là BCH đồng lòng, mọi việc đều có thể thực hiện. Xây dựng Hội Nhà văn Hải Phòng không là trách nhiệm của  riêng ai, mà mục đích cuối cùng phải hướng tới là: có nhiều tác phẩm hay!

Để kết thúc bản báo cáo không mấy đủ đầy này, bởi vậy rất cần ý kiến đóng góp của đại hội, tôi xin trích câu nói của một nhà văn Tây Ban Nha, ông Camilo Jose Cela: “Đối với một dân tộc, văn học là tất cả. Nó đảm bảo cho một dân tộc trường tồn”.

Một lần nữa xin cám ơn các nhà văn Hội Nhà văn Việt Nam; Cám ơn các cơ quan có trách nhiệm với Văn học  Hải Phòng; Cám ơn các anh chị trong BCH Hội liên hiệp VHNT Hải Phòng, đông đảo hội viên và nhiều cơ quan báo chí đã về dự đại hội Hội Nhà văn Hải Phòng của chúng ta.

Xin gửi tới các vị đại biểu và anh chị em Hội viên lời chúc sức khỏe!

Chúc hội Nhà văn Hải Phòng ngày phát triển, và các nhà văn nhà thơ có nhiều tác phẩm hay.

Chúc Đại hội thành công!

 

Đ.K

Bài viết khác

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *