Những vọng vang nơi "Gió từ chân sóng" - Kim Chuông

Nhà giáo, nhà thơ Đặng Diệu Thoa (Hội viên Hội VHNT tỉnh Ninh Bình) vừa cho ra mắt tập thơ “Gió từ chân sóng” – NXB Hội Nhà văn 2015. Đọc và cảm nhận về tập thơ này, nhà thơ Kim Chuông đã viết “Đặng Diệu Thoa đang ra đi từ “Gió từ chân sóng” đến “gió từ hồn mình” và không ngừng khơi dài nhịp chảy”...

Vanhaiphong.com trân trọng giới thiệu  cùng bạn đọc:

Lấy “Gió từ chân sóng” để cảm nhận, lắng nghe, để tìm được tiếng  vang nơi sâu thẳm hồn mình. Đấy là, ý thức người viết? Là tư tưởng chủ đạo? Là cái kim xoay trên mặt la bàn? Mà, Đặng Diệu Thoa đã đặt cược vào cái-ngoài-ta, để bám chặt vào thế giới thứ nhất. Những mong, những gì lung linh trong hồn thơ hiện diện sẽ gửi gắm, ký thác, sẽ lấp đầy được những khoảng trống đang day trở con tim?

Với người viết, lối mở này dễ làm nên điểm tựa cho dòng thơ dễ cuộn trôi, dễ phong lưu, giàu có. Dễ tìm được đối thoại nguồn phồn thi nơi trang thơ độc thoại.

Quả vậy, Mai Đình Mộng ký từng ngẫm: “Dẫu ai đó, dù là kẻ đại mộng, đại giác, cũng không ai có thể đem hồn mình mà thay thế cho cái vũ trụ, cái “vô thường,” “vô biên độ”… ngoài kia! (1)

Và như thế, bám vào ngoại giới, để lấy “cảnh sinh cảnh. Lấy cảnh sinh sự. Rồi, lấy “sự và cảnh” sinh tình”… Đã làm nên lộ trình thơ cho Đặng Diệu Thoa, cho “Gió từ chân sóng”?

Từ ý thức, hay từ cái sẵn mang  trong con tim người viết, Đặng Diệu Thoa với “Gió từ chân sóng,” dường như luôn bám chặt ngoại giới. Luôn coi ngoại giới là “trọng.” Là phần hơn suốt dặm dài vận động. Chẳng hạn, một “Lãng đãng thu,” Ngỡ như, ở đây, chỉ thấy một tầng chìm của hồn người cầm bút. Nhưng, người viết đã lấy “cảnh” để gợi về tâm tình từ hiện thực nhìn ngắm, thế này:

Gió nâng tiếng sáo vang lừng

Tiếng ve lịm giữa lưng chừng heo may

Hoặc :

Thềm xưa lá vẫn rơi đầy

Mùa đem thương mến chất dày nhớ nhung

Đấy là, với “Tiếng sáo, gió heo may. Với, thềm xưa lá…” trong “Lãng đãng thu,” trong những bức tranh với sắc màu, trực tả. Rồi, đi qua “Mùa thương, Gửi giêng hai, Cây đàn, Đảo Sim, Rốn biển bão về, hay: Một thoáng Thịnh Long … cũng thế. Hầu như, “Gió từ chân sóng” là nét đậm, nét trội vượt của hiện thực. Hiện thực  ở đây của sự nắm cầm. Hiện thực không nằm ở phía hồn người dội lên từ suy tưởng?  Không từ nhu cầu bên trong mà cái thực tại được thức dậy hình hài.

Hiện thực “Gió từ chân sóng,” luôn tươi rói, ngập tràn từ trực giác. Nó có từ khả năng quan sát, khả năng mô tả, tái tạo. Khả năng đem về cho Đặng Diệu Thoa những thi ảnh, thi liệu thật gợi.

Từ :

“Trăng quên mình ngà ngọc

Dâng biển trời giao hoan

Giấu dư ba cuồng nộ

Biển chảy vào trăng tan

(Biển đêm)

 

Đến :

Ta gặp quê phía chiêm bao

Gió thở vào ta mùi cát bỏng

Nắng hằn sâu từng nếp nhăn trên gương mặt sóng…

Hoặc :

Hòn Nẹ ôm phế tích xam trầm

Gửi lại mùa thu ao ước tươi non

câu thơ chớm dậy thì mướt mát

(Một thoáng Thịnh Long)

 

Hoặc, cũng tựa nhờ vào hiện thực mà có được những liên tưởng văng xa, luôn  gối nhau đồng hiện. Luôn đem đến cảm rung cho Đặng Diệu Thoa. Rồi, cảm rung lại nối vào cảm rung, suy tưởng cho những gì thuộc về khách thể được lần lượt bước ra trong cái tĩnh đã hóa thành cái động. Ví như :

Sóng ào ạt nỗi xa xăm

Miền tim thác lũ ướt đầm giêng hai

(Gửi Giêng hai)

 

Hoặc :

Cầu vồng giăng từ bờ mưa qua bờ nắng

Con trâu buồn ngơ, gặm rỗng góc chiều

(Quê …  V.v… và vân vân…)

 

Với thơ. Với hiệu quả sáng tạo. Hướng về tầng nổi hay chỉ một chiều khai sáng tầng chìm, thực tình, không có thi pháp nào tồi. Điều cốt lõi, là tài năng thi sĩ!  Là rốt cuộc, thơ có đạt tới cái hay, cái “đắc địa” của nó hay không?

Có thể nói, ở “Gió từ chân sóng,” ở những bài thơ được đẻ ra từ phần nhiều ở cái thần nhãn tự, Đặng Diệu Thoa đã làm nên cái bộn bề, ngổn ngang của cái “mỏ lộ thiên.” Ở đấy, là những bóng dáng đời thường. Là cảnh huống tâm trạng. Là cái nghĩ xa khuất… Là tất cả được trải bày qua tự sự, qua những góc nhìn với khá nhiều lát cắt. Có điều, khi nghiêng về tầng đầy nặng của hiện thực, ở “Gió từ chân sóng” nhà thơ cần có sự chuyển vận một năng lực mạnh hơn, sâu hơn. Cần quan tâm đến độ trước nghệ thuật đối trọng, đối xứng ? Trước chiều thẳm xa của mạch ngầm, để tránh khỏi cái cán cân nhẹ lệch ở chiều sâu nội tâm, ở vệt loang thấm, chảy dài của những dòng suy ngẫm.

Bên cạnh hướng mở làm nên phần nghiêng về không gian thơ, Ở những bài: “Ta ơi, Tự vấn, Lòng em, Tạ lỗi trái tim…” Dẫu lượng bài này ít, chưa tương xứng trước hai chiều hòa nhập, đặng tạo nên hiệu quả, hiệu ứng kết tinh. Nhưng, Đặng Diệu Thoa đã thành công khi đẩy mình về một “kênh” tìm khác.  Đấy là, với “Vết rạn,” khi:

Em sợ

Có ngày chiếc bình ấy vỡ tan

Khi một trong hai ta vô tình chạm khẽ …

Kỷ niệm ta mua về đúng ngày thánh lễ

Ngày chúng mình được định danh cô dâu, chú rể

 

Rồi, kỷ niệm ấy được nâng niu, chăm chút với khát khao, trong yêu thương, trong tự thức thường nhật:

Thủy tinh giòn lắm

trọn đời em nâng niu chiếc bình

để cắm

những đóa hồng nhung

dù chúng nở

cuối mùa…

 

Bài thơ đi từ cõi hồn đến cõi hồn khắc khoải. Rồi đây nữa, niềm xa xót, thương đau khi gặp bóng người cha khuất bóng:

Mẹ ngồi trường kỷ lệch bên

Cau tong teo vỏ, trầu quên nỏ giòn

Rồi:

Đầu hồi trống chếnh hàng cau

Hoa thiên lý thả nỗi đau vào chiều

 

Rồi, là thế, khi “Ta ơi”… Lời ta gọi chính ta:

Khi nào biết mỏi bàn chân

Thì tin trời cũng bớt dần gió mưa…

Ở mảng thơ này, dẫu thơ kể. Thơ có bài, trước tâm thi, trước cú tự, ảnh hình, thơ có khi mới hay ở ý. Nhưng, khi Đặng Diệu Thoa lấy hồn mình làm đối tượng khai sáng, thơ dễ hiện về dung nhan với nỗi niềm, tâm trạng, với giọng điệu, dáng vẻ chủ thể nhiều hơn. Sức ám ảnh dễ truyền lan, dễ găm lại sâu hơn nơi con tim người đọc.

Điều khẳng định, Trời đã phú cho Diệu Thoa một tâm hồn thi sĩ. Ở “Gió từ chân sóng,” Đặng Diệu Thoa quả là một thi sĩ, mát lành, xanh trong, nhẹ lắng. Thơ với hồn thơ, giống như hạt nhỏ phù sa đang ánh lên sắc tươi xanh dọc bãi bờ, hoa lá. Chỉ cần đọc câu thơ dưới đây đủ thấy Diệu Thoa với cảm rung, với những gì thật khát khao, cháy bỏng. Nhà giáo, nhà thơ này đã tự đốt mình trong yêu thương, trong tuyên ngôn thơ, tuyên ngôn với duyên nợ đời mình:

Em thầm hỏi, đời mình như con sóng

Vỗ tan rồi có tới được anh không

Và :

Em đổ bóng xuống triền anh cát mịn

Gọi anh từ chân sóng vỗ trong em

(Gió từ chân sóng)

 

Đọc Diệu Thoa, ngắm dừng ở cái nhất niệm, cái cụ thể ở nhiều bài chọn lựa. Trong cảm giác ở “Gió từ chân sóng,” thơ Diệu Thoa, thơ của người viết có duyên, có nghề vững nữa. Thế mạnh ấy, nội lực ấy là cái gốc cho nhà thơ đi suốt dặm dài. Nhưng, lợi thế này lại kéo theo một “bức tường” liền kề, cần băng qua, thoát vượt.  Đấy là, thơ của giọng điệu mang cái nghĩ, cái tự sự, giải bình, cái đứng xa, đứng cao hơn cái tiếng vang,  nơi hồn thơ cần lay động nhiều hơn.

Rồi, cái cần sự đốt cháy nữa chăng, để những gì tĩnh, cứng được lặn chìm trước sự đột biến, sự bùng nổ của ngôn ngữ, ảnh hình để những gì ngoài ta “Như thế nào, không chỉ còn mãi là thế ấy”.

Rồi, cái gọi là sự phong phú, tản mạn kia? Mà làm sao nhất quán. Làm sao hội tụ. Làm sao vía hồn thi nhân lắng lại một cái nhìn, cái đậm sâu gương mặt.

Rồi, cái điểm sáng rõ nhất của nghệ sĩ sáng tạo là gì? Trong sự quan tâm trước dòng đời thăng trầm, biến cải, trong cảm quan thiên nhiên? Trong cảm quan xã hội? Trong  tình yêu, hay thân phận, tình đời…?

Ở “Gió từ chân sóng.” Ở Đặng Diệu Thoa, những nguồn mở giống như những chân trời đang hẹn hò, xao động, đang khơi mở, kiếm tìm; đang dội lên cái đa thanh trong ban mai dào dạt.

Từ bến bờ đi tìm về bến bờ xa rộng khác, lấy “Gió từ chân sóng” để cảm nhận, để nghe. Song, với Đặng Diệu Thoa. Với Thơ, với muôn ngả kiếm tìm, Thi nhân ơi! Cái tiếng gió sẽ dội vang mãi mãi trên đời, phải là gió có từ mắt bão, nơi góc hồn thi sĩ,” là TA !

Đặng Diệu Thoa đang ra đi từ “Gió từ chân sóng” đến “gió từ hồn mình” và không ngừng khơi dài nhịp chảy.

 

___________
(1)
Dẫn đại ý từ Mai Đình Mộng ký

Hải Phòng, Ngày đầu năm 2016

K.C

Liên hệ: Nhà thơ Kim Chuông

Nhà 126, Khu Cái Tắt 3, P. Sở Dầu, Hải Phòng.

ĐT : 0912.180. 067

Công cụ Tìm Kiếm..

TIN MỚI ĐĂNG

Hình ảnh
Pha và Ny là con của cô lao công trước kia làm ở trường này, Pha được học...
Hình ảnh
Hội thảo “Tác phẩm hay - đích đến và giải pháp” do Liên chi hội Nhà văn...
Hình ảnh
Mới đây Hội Nhà văn Hải Phòng vừa tổ chức chương trình Bàn tròn văn chương...
Hình ảnh
Để diều mẹ bay lên được thì phải “chạy mồi”. Lúc này, người cầm dây...
Hình ảnh
Từ chiều tối Thứ Sáu - ngày 14 và sáng Thứ Bảy - ngày 15/9/2018 (tức mùng 5 và...
Hình ảnh
Nhưng tình hình cũng đã rõ. Đâu đâu cũng nghe đồn rằng phe công nhân đang...
Hình ảnh
– Cô nhầm rồi! Thần trừng phạt lại nói. – Anh ta đã chết quá sớm. Sống...
Hình ảnh
Do đó, sự nhầm lẫn như đã nói trên là rất dễ hiểu và theo tôi, tác giả ...
Hình ảnh
- Tôi không biết lấy ggì đền đáp ơn anh. Hôm qua chúng tôi làm lễ thành hôn...

THỐNG KÊ TRUY CẬP

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm nay2418
mod_vvisit_counterHôm qua3686
mod_vvisit_counterTất cả10830502
Hiện có 107 khách Trực tuyến