Thơ ngắn, một hướng đi mới của Nguyễn Hoa - Trần Bá Giao

Nguyễn Hoa làm thơ ngắn để đọng lại trong thơ tiếng nói tâm tình của mình, để đi vào lòng người đọc. “Thơ ngắn Nguyễn Hoa” là một thành công mới của anh.

VHP trân trọng giới thiệu bài viết của tác giả Trần Bá Giao:

Nhà thơ Nguyễn Hoa xấp xỉ tuổi 70, ông sinh năm 1947 nhưng Nguyễn Hoa không tự bằng lòng với mình. Chỉ tính từ năm 2007 đến nay, cứ 2 năm ông lại cho ra đời một tập thơ. Gần đây là tập “Thơ ngắn Nguyễn Hoa”.

Tâm sự với một số bạn thơ, Nguyễn Hoa cho rằng giống như một số nước phương Đông vốn có truyền thống làm thơ ngắn như thơ của Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, IRan... Việt Nam có thơ 2 câu, thơ  4 câu.

Nguyễn Hoa đã học từ cha ông mình, học từ thơ của một số nước gần gũi với văn hóa Việt để có một thứ thơ ngắn. ý thức làm mới thơ là ý thức trách nhiệm trước sản phẩm tinh thần của mình. Nguyễn Hoa đã thành công với thơ ngắn.

Đúng như nhận xét trước đây của Nguyễn Trọng Tạo: Thơ Nguyễn Hoa là thứ thơ “Nước mắt lặn vào trong”... và anh đã trở thành một nhà thơ “Trọng chữ kiệm lời” và Trịnh Thanh Sơn: “Chữ của Nguyễn Hoa như những tín hiệu lại như bấm huyệt, khiến người đọc ngạc nhiên đến sững sờ...”.

Tập “Thơ ngắn Nguyễn Hoa” gồm 51 bài. Bài “Lời thưa”, mở đầu tập thơ là lời tâm sự của tác giả khi bàn về thơ ngắn: Đây những bài thơ ngắn/ nhưng tôi tin/ khi con chữ/ tự nguyện/ đứng nhận/ vào số phận/ bài thơ!

Nguyễn Hoa tiếp tục mở ra cho bạn đọc thấy được tình cảm cũng như những suy tư của mình. Vì là thơ ngắn nên Nguyễn Hoa biết chọn các đối tượng mà mình đưa vào thơ. Đó là cách chọn sâu sắc và tinh tế. Bởi những nhân vật trữ tình ấy là cách dẫn dắt khéo léo, tinh tế để mọi người hiểu ý tứ, tư tưởng mà Nguyễn Hoa muốn truyền tải.

Trước hết, tôi muốn đề cập tới một nhân vật trữ tình trong thơ Nguyễn Hoa, đó là nhân vật EM. Trong bài “Giật mình” ông viết: Em lặng lặng/ Như lộc biết cành/ Như hoa lặng nở/ Như lấp ló trăng xanh/ Như sáng mai tở mở.../ Và anh giật mình nhớ/ Có em khi nào?

Hoặc ở bài “Khuôn mặt em”: Những nụ hôn/ đặt lên môi/ lên mắt/ khắp khuôn mặt em/ trong đêm/ bừng sáng/ như trăng rằm/ trên biển sóng! Nghĩ đến em, muốn hái hoa hồng tặng em nhưng rồi không nỡ hái vì không chỉ có em mà còn vì cái đẹp ở đời: Ngoài cửa sổ phòng tôi/ Bông hồng nở/ Tôi muốn hái/ Tặng em/ Nhưng không nỡ/ Làm trống đi một chấm đỏ của trời xanh...

Một nhân vật trữ tình khác nữa Nguyễn Hoa luôn yêu quý trân trọng là những người bạn, đó là bạn thơ hay đồng đội cũ của anh. Trong bài: “Cùng bạn thơ” anh viết: Bạn chúc tôi bằng chính những câu thơ/ Tôi viết..... / Có “vàng của mùa thu” hình như/ Chưa có lửa mùa đông?/ Hình như có em rồi mà lại vẫn mong/ Tôi ngơ ngác quanh Hồ Gươm trời rỗng không rộm nắng!

Anh còn rất trân trọng các nhà thơ nhà văn lớp trước, đó là tình cảm rất chân thành đằm thắm, trong bài “Tình thật” anh  đã khẳng định: Đêm nóng/ Đánh trần, lặng đọc/ Những ngọn gió Hua Tát/ Nhà văn gặp nhà văn/ Tình thật...

Ở bài thơ “Để nói” anh coi những người lính đã ngã xuống vì Tổ quốc Việt Nam là những hiệp sĩ: Bao giờ/ Trái đất chỉ còn những người lính quân nhạc/ Trong các cuộc diễu hành/ Để nói với trời xanh/ Để nói với đất lành/ Về sự hùng dũng của những hiệp sĩ/ Trong quá khứ!...

Nhà thơ Nguyễn Hoa thể hiện lòng biết ơn với những người đã làm nên chiến thắng: Nơi đây/ Ông, cha, đồng đội/ Bao người/ Để nằm xuống?/ Cho tôi đứng/ Cao bằng trời! (Đất trời biên giới).

Một trong những yêu cầu trước tiên ở những bài thơ ngắn là tứ thơ thật sâu sắc được diễn tả giản dị, trong sáng. Với những bài thơ theo yêu cầu đó nhà thơ thường bộc lộ rõ tâm thế, suy nghĩ của bản thân mình. Chẳng hạn như trong “Mặt đất ươm cây” Nguyễn Hoa tâm sự:  Khi những con chữ/ Mảnh vụn trái tim tôi/ Vỡ ...  Được đặt lên bàn tay bạn như hạt giống nhỏ/ Và bạn ơi/ Tôi làm sao không sung sướng/ Được ngã nhào thành mặt đất ươm cây... Thông thường khi làm thơ, đôi khi vì chạy theo cảm xúc, mà có người quên mất yêu cầu của tứ thơ là cần chặt chẽ, sâu sắc; nói một cách thơ hơn là cần ý tại ngôn ngoại. Cái đọng lại trong tâm trí người đọc là nhà thơ nói đến vấn đề gì? Cách nói có hay không? Nghĩa là câu thơ phải neo vào tâm trí người đọc để người đọc cùng suy nghĩ với tác giả. Thơ  ngắn của Nguyễn Hoa ít nhiều đã chạm được đến trái tim và suy nghĩ của bạn đọc. Một số bài thơ trong tập thơ ngắn của Nguyễn Hoa đã đạt đến điều ấy như: “Mặt đất ươm cây”; “Đất biên giới”; “Tôi bỏ tôi”; “Đôi khi”; “Cây rụng lá mùa đông”...

Như ở phần đầu bài viết tôi có đề cập đến một hướng đi mới của Nguyễn Hoa là trở về với thể loại thơ ngắn. Nguyễn Hoa rất có ý thức khi học tập những thể thơ ngắn của nước ngoài như Haikư của Nhật hoặc Sijo của Hàn Quốc nhưng chuyển hóa thành một kiểu thơ của riêng mình không bị ràng buộc bởi phải viết chỉ có 3 dòng thơ như thể thơ Haikư. Trong thơ ngắn của Nguyễn Hoa tứ thơ được coi trọng và thường được nhấn mạnh ở các câu thơ cuối bài tạo ấn tượng như “Đất biên giới” trích dẫn ở trên, hoặc “Báu vật”: Như lửa khi con người tìm ra/ đến giờ không tắt/ Như lòng tốt con người sinh ra/ truyền đời trên mặt đất/ Như tình yêu đôi lứa sinh ra/ đến giờ vẫn còn bí mật/ Bồi hồi em - sự thật/ đó là báu vật của anh!

Ở một khía cạnh khác, Nguyễn Hoa rất kiệm lời và vì thế anh tìm tòi sử dụng từ ngữ biểu đạt có phần mới lạ, tạo sự hấp dẫn như anh dùng các từ ngữ cỏ rì rào: cỏ bén (Trong hồn) và: Có em cho anh biết tình yêu ngấm chín hay: Tôi ngơ ngác quanh Hồ Gươm trời rỗng không rộm nắng! (Cùng bạn thơ) hoặc: Ngất ngây em mùa hạ/ Chín thơm anh giữa ngày (Mùa hạ).

Cách đây ít năm khi Nguyễn Hoa ra tập thơ “Ánh mắt tươi” tôi đã nhận thấy Nguyễn Hoa đang tìm tòi một hướng đi mới cho thơ mình. Anh đã chú trọng làm những bài thơ ngắn. Thơ ngắn mà ý tứ sâu sắc, từ ngữ hình tượng độc đáo làm đâu có dễ.

Nguyễn Hoa làm thơ ngắn để đọng lại trong thơ tiếng nói tâm tình của mình, để đi vào lòng người đọc. “Thơ ngắn Nguyễn Hoa” là một thành công mới của anh.

Tin vào sự làm mới thơ của Nguyễn Hoa, xin chúc nhà thơ gặt hái nhiều thành công trên đường thơ của mình.

T.B.G

(Nguồn tạp chí Cửa Biển)

Công cụ Tìm Kiếm..

TIN MỚI ĐĂNG

Hình ảnh
Nhà Xuất bản Hải Phòng vừa cho ra mắt độc giả tập thơ “Nhịp cầu Đất...
Hình ảnh
Chào mừng kỷ niệm 35 năm ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11; Mời các bạn xem phim "Bài...
Hình ảnh
Rực rỡ gương nghề soi chẳng hết Tràn trề biển chữ học nào vơi Về hưu dạ...
Hình ảnh
(Minh họa của Lê Bá Hạnh)Với tôi cái học được trong đời có giá trị nhất...
Hình ảnh
                  Trải nghiệm cuộc đời và trau giồi cảm xúc để những...
Hình ảnh
- Xin người hãy nghe lão già này, tâu hoàng thượng: Ở bọn Thiên Chúa giáo có...
Hình ảnh
Hoàn Nguyễn viết về Thị Mầu cũng lên tiếng bảo vệ quyền được yêu của...
Hình ảnh
Trân trả lời, giọng khàn khàn. Anh bỗng cảm thấy một cái gì đó, gần như ...
Hình ảnh
Sinh năm 1976 tại Phú Thọ Hiện vừa kinh doanh vừa viết văn tại Lào Cai Hội...
Hình ảnh
Những người đang nhậu đều ngửng lên trố mắt nhìn cô phục vụ. - Ông ta là...
Hình ảnh
Yêu nhau chớ dở dang lòng Vàng thu lần lữa nửa vòng về thôi Lá phong sắp sửa...
Hình ảnh
Tuy nhiên, không hiểu sao ông ăn mày cứ đứng đó, tay vịn vào hàng rào, kèo...

THỐNG KÊ TRUY CẬP

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm nay175
mod_vvisit_counterHôm qua8862
mod_vvisit_counterTất cả8811028
Hiện có 242 khách Trực tuyến