Gửi lời chào lớp Một: thơ của ai? - Duy Văn

 

Cư dân mạng cho rằng bài thơ Gửi lời chào lớp Một trong sách Tiếng Việt lớp 1 (tập 2 - NXB Giáo Dục) giống với một bài hát thiếu nhi Nga.

Nghi vấn “cầm nhầm” thơ trong sách giáo khoa (SGK) đang đặt ra nhiều câu hỏi cần giải đáp.

Lớp Một ơi! Lớp Một! Đón em vào năm trước Nay giờ phút chia tay Gửi lời chào tiến bước...

Đã có biết bao thế hệ học sinh đi qua thời lớp 1 thuộc làu ít nhất là một đoạn trong bài thơ này. Những câu thơ cứ ngân nga như một thời thơ ấu tràn đầy kỷ niệm với bảng đen, bàn ghế, thầy cô, bút mực...

Mỗi lần sửa là rớt chữ ?

Ở SGK Tiếng Việt lớp 1 (tập 2) dưới bài thơ ghi tên tác giả là Hữu Tưởng. Người đưa nghi vấn đầu tiên về tác giả là nickname Tran Trung.

Trên trang cá nhân của mình, Tran Trung chia sẻ: “Internet thật là tuyệt! Nhờ nó mà tình cờ mình biết được bài thơ quen thuộc một thời Gửi lời chào lớp Một là lời bài hát trong bộ phim Liên Xô (cũ) Maruxia đi học, sản xuất năm 1948”.

Những độc giả khác truy tìm trên mạng thì thấy quả kịch bản của phim Maruxia đi học này có lời bài hát Nga tựa như bài thơ Gửi lời chào lớp Một trong SGK. Dòng trạng thái này của Tran Trung được nhiều bạn bè, cư dân mạng chia sẻ với nhiều câu hỏi.

Nickname Uyên Thảo Trần Lê cung cấp thêm thông tin: “Bài thơ này tôi nhớ học từ năm lớp 1 cách đây 50 năm, khi ấy người ta ghi là phỏng thơ”. Nickname Mai Anh cũng viết: “Bài này hồi mình học năm 1970 đã biết là của Nga mà”.

Qua tìm hiểu, được biết sau năm 1975, SGK lớp 1 có hai lần được sửa chữa. Lần chỉnh sửa thứ nhất là năm 1979, xuất bản năm 1981. Lần chỉnh lý thứ hai là năm 1989, xuất bản năm 1994. Sách Tiếng Việt lớp 1 được lưu hành hiện nay dựa trên bản chỉnh lý năm 1994.

Trách nhiệm của người biên soạn

Trao đổi với Tuổi Trẻ, PGS.TS Đặng Thị Lanh, chủ biên của sách Tiếng Việt lớp 1 hiện hành, cho biết bản chỉnh lý sách Tiếng Việt lớp 1 năm 1994 dựa trên sách Tập đọc lớp 1 xuất bản năm 1981.

Lúc đó, sách vẫn đề tác giả bài thơ Gửi lời chào lớp Một là “theo Hữu Tưởng”. Còn với những bản gốc trước năm 1981, bà Lanh cho hay bà cũng không biết nên chưa có cơ hội đối chiếu.

“Tôi cũng không biết tác giả Hữu Tưởng là ai. Khi làm sách thì chúng tôi không thể gặp từng tác giả một. Chúng tôi chỉ trích lại theo nguồn (năm 1981) mà thôi” - bà Lanh nói.

Thạc sĩ Trần Mạnh Hưởng - người cùng tác giả Nguyễn Có được giao chỉnh lý sách Tiếng Việt lớp 1 năm 1989 - cũng xác nhận bài thơ Gửi lời chào lớp Một trong quyển Tiếng Việt lớp 1 hiện hành được trích lại từ sách Tập đọc lớp 1 năm 1981, ghi tác giả bài thơ là “theo Hữu Tưởng”, còn bản hiện hành để tên tác giả là Hữu Tưởng.

Theo ông Đào Duy Mẫn - nguyên phó vụ trưởng Vụ Giáo dục phổ thông, một đồng nghiệp cũ của ông Hữu Tưởng - thì ông Hữu Tưởng tên thật là Nguyễn Hữu Tưởng, nguyên viện phó Viện Khoa học - giáo dục trước đây, đã mất vào những năm 1980. Theo đánh giá của ông Mẫn thì tác giả Hữu Tưởng là một đồng nghiệp rất uy tín.

Như vậy, xung quanh tác giả bài thơ Gửi lời chào lớp Một đã có nhiều thông tin lẫn lộn - học sinh thuộc những năm 1970 cho biết bài thơ được phỏng theo một ca khúc Nga, học sinh từ năm 1981 đến nay hiểu là thơ của Hữu Tưởng.

Để giải quyết sự không rõ ràng này, GS.TS Nguyễn Minh Thuyết cho rằng: “Người làm sách cần phải tra cứu lại những bản sách trước sách Tập đọc năm 1981, xem lại bài thơ có giống như bài hát Nga đã nói không. Nếu có, cần phải chú thích lại cho rõ”.

Thiết nghĩ đó là việc những người biên soạn cần làm cho một tác phẩm được đưa vào SGK.

Tạm dịch nghĩa lời bài hát tiếng Nga trong bộ phim Maruxia đi học

1/ Lớp một! Lần đầu tiên Năm ngoái đón chúng em Giờ chuyển sang lớp hai Chúng em chào lớp một.

2/ Phấn, bảng, tranh, bản đồ/ Cũng cùng em lên lớp/ Bàn học cũng cao hơn Như cùng em khôn lớn.

3/ Chúng em mến thương nhau/ Vì bạn em vững vàng/ Và cùng em bạn cũng Chuyển lên vào lớp hai.

4/ Còn cô giáo thì sao Chẳng lẽ bỏ rơi em? Không, cùng em cô giáo Cũng chuyển vào lớp hai.

5/ Và như thế đường vui Đều chân trong đội ngũ Cùng với lớp, với trường Cùng cả nước thân thương.

6/ Lớp một!/ Lần đầu tiên Năm ngoái đón chúng em Giờ chuyển sang lớp hai Chúng em chào lớp một.

 

Bản đầy đủ của bài thơ – NĐM sưu tầm.

 

GỬI LỜI CHÀO LỚP MỘT.

 

Lớp Một ơi! Lớp Một!

Đón em vào năm trước,

Nay giờ phút chia tay,

Gửi lời chào tiến bước!

Chào bảng đen cửa sổ,

Chào chỗ ngồi thân quen.

Tất cả! Chào ở lại

Đón các bạn nhỏ lên

Chàp cô giáo kính mến,

Cô sẽ xa chúng em...

Làm theo lời cô dạy,

Cô sẽ luôn ở bên.

Lớp Một ơi! Lớp Một!

Đón em vào năm trước,

Nay giờ phút chia tay,

Gửi lời chào tiến bước!

 

HỮU TƯỞNG

 

 

Công cụ Tìm Kiếm..

TIN MỚI ĐĂNG

Hình ảnh
- Lão ta sẽ không cho quý vị bước qua ngưỡng cửa nhà lão, lão sẽ lấy lá ...
Hình ảnh
Với lời thơ của một tâm hồn đã trải qua những mặn chát, nồng say của...
Hình ảnh
- Chắc là không bao giờ. Tôi đã ngoài bẩy chục rồi, dẫu còn sống cũng khó...
Hình ảnh
Điều đó khiến bác sĩ Zhivago yên tâm. Thật khó tưởng tượng rằng những ...
Hình ảnh
Đến ngày è cổ hành trình Đường xa, mang nặng, thấy mình là ai “Hôm qua hóa...
Hình ảnh
Sen đã dâng đài trao ngọc quý Cúc vừa hé nhị tỏa men the Giao mùa lá rụng...
Hình ảnh
Thu về lá sắp rời cành Ngược chiều gió gẩy tan tành khúc thu...
Hình ảnh
Nội dung bài này đã được báo Tiền Phong chủ nhật đăng 2 kỳ, số 47- 48 năm...
Hình ảnh
Chị thấy mình đang chơi vơi giữa khoảng không. Xung quanh toàn những hình thù...

THỐNG KÊ TRUY CẬP

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm nay5091
mod_vvisit_counterHôm qua6853
mod_vvisit_counterTất cả10967027
Hiện có 499 khách Trực tuyến