Tình huống thú vị và thi vị khiến bài thơ “Tiếng Việt” vĩnh viễn được trả lại đúng nguyên gốc- Nguyễn Đình Minh

Sau buổi thi văn, kỳ thi tốt nghiệp THPT quốc gia 2016 kết thúc, dư luận trên mạng xã hội đã bùng lên dư luận những người ra đề thi đã trích sai nội dung câu thơ của Lưu Quang Vũ trong phần dẫn đoạn trích để trả lời 4 câu hỏi đầu thuộc phàn đọc hiểu.

Nhà thơ Nguyễn Quang Vinh trên trang của mình đã viết" Nguy hại là, nếu theo câu thơ trong đề, với thứ từ ngữ được thay thế rất phản cảm và đen tối, học sinh sẽ ngân nga thế nào về Tiếng Việt!", bài nhận được 10.000 lượt thích và hơn 3600 lượt chia sẻ trên mạng xã hội chỉ sau vài tiếng đăng tải.

Bộ GD ngay lập tức đã có phản ứng và khẳng định có đủ căn cứ khoa học minh chứng cho sự đúng đắn của mình; Theo đó, trích đoạn thơ trong bài thơ “Tiếng Việt” của Lưu Quang Vũ được Hội đồng ra đề thi trích dẫn từ bài thơ “Tiếng Việt” của nhà thơ Lưu Quang Vũ trong cuốn Thơ Việt Nam 1945-1985 (Ban tuyển chọn và chú giải: Nguyễn Đức Nam (chủ biên), Bằng Việt, Nguyễn Văn Long, Nguyên An, Nguyễn Quốc Túy), Nhà xuất bản Giáo dục - 1985 (sách được xuất bản trong thời gian nhà thơ Lưu Quang Vũ còn sống).

Nội dung trích dẫn:

“Ôi tiếng Việt như bùn và như lụa

Óng tre ngà và mềm mại như tơ”.

(Nguyên bản dòng thứ 3 và 4 từ trên xuống trang 218, sách đã dẫn)

Trong khi các ý kiến phản biện  khác cũng cho rằng người làm đề thi đã trích sai, bởi trong nguyên bản câu thơ dó vốn là “Ôi tiếng Việt như đất cày và như lụa”, bởi họ căn cứ trên nhiều nguồn văn bản khác.

Vậy sự thật vấn đề như thế nào?

Baì thơ “Tiếng Việt” là một bài thơ hiếm hoi của Lưu Quang Vũ được đăng báo trong những năm chưa đổi mới, văn học chưa được nhìn nhận đúng với giá trị thật của nó. Theo một số nhà thơ cùng thời kể lại, để đăng được trên báo Văn nghệ, nhà thơ Phạm Tiến Duật khi đó đã phải biên tập sửa ba chỗ. Ba chỗ đó, Theo PGS.TS Lưu Khánh Thơ, em gái Lưu Quang Vũ, hiện công tác tại Viện văn học cho biết, ngoài  hình ảnh “như bùn” phải đổi thành “như đất cày” thì nhà thơ Lưu Quang Vũ còn phải đổi 2 câu thơ nữa, đó là “Một đảo nhỏ ngoài khơi nhiều kẻ nhận” thành “Một đảo nhỏ xa xôi ngoài biển rộng” để tránh yếu tố nhạy cảm. Còn câu kết “Tiếng Việt ơi tiếng Việt xót xa tình” phải sửa thành “Tiếng Việt ơi tiếng Việt ân tình”

Sở dĩ hình ảnh “Bùn” được đổi thành “đất cày” là bởi ngày ấy, “Bùn” là hình ảnh nhạy cảm dễ bị liên hệ với những gì tanh tưởi, đen tối; và đương nhiên không thể ví Tiếng Việt như vậy được. Sau này, mặc dù nghe lời khuyên của vợ (nhà thơ Xuân Quỳnh) là chấp nhận sửa từ để in rồi chờ cơ hội đổi lại, Lưu Quang Vũ đã đồng ý.

Như vậy, bản in lần đầu tiên là bản đăng trên báo Văn nghệ với câu thơ “Ôi tiếng Việt như đất cày, như lụa” và trở thành một bản in chính thống, theo đó, một số tuyển thơ ở Việt Nam in lại bài này theo bản đã đăng trên văn nghệ.

Sau này, cơ hội ấy đã đến, các tập thơ in lại đều chọn bản “Tiếng Việt” nguyên gốc để in trả lại đúng nội hàm tác phẩm muốn thông tin và tâm nguyện của Lưu Quang Vũ. Có thể kể đến một số tác phẩm đăng lại bài thơ theo nguyên gốc là : Gió và tình yêu thổi trên đất nước tôi, NXB Hội nhà văn, 2010;. Lưu Quang Vũ, thơ tình, NXB Văn học, 2002 ; Lưu Quang Vũ - thơ và đời, NXB Văn hoá - Thông tin, 1999; Thơ Việt Nam 1945-1985, NXB Giáo dục, 1985…

Gần 40 năm trôi qua,“Tiếng Việt” lại lên tiếng trong một tình huống đầy thú vị và thi vị giữa một kỳ thi quốc gia của một bộ môn thuần văn chương. Nhà thơ Xuân Quỳnh đã "tiên tri" được cơ hội trả bài thơ lại đúng nguyên gốc, có điều sự trở lại của nó lại rực rỡ hơn trên quy mô toàn quốc trong một sự kiện quốc gia. Và từ đây, “Tiếng Việt” sẽ vĩnh viễn được trả lại nguyên gốc với vẻ long lanh của nó.

Lưu Quang Vũ

 

Tiếng Việt

Tiếng mẹ gọi trong hoàng hôn khói sẫm
Cánh đồng xa cò trắng rủ nhau về
Có con nghé trên lưng bùn ướt đẫm
Nghe xạc xào gió thổi giữa cau tre.

Tiếng kéo gỗ nhọc nhằn trên bãi nắng
Tiếng gọi đò sông vắng bến lau khuya
Tiếng lụa xé đau lòng thoi sợi trắng
Tiếng dập dồn nước lũ xoáy chân đê.

Tiếng cha dặn khi vun cành nhóm lửa
Khi hun thuyền, gieo mạ, lúc đưa nôi
Tiếng mưa dội ào ào trên mái cọ
Nón ai xa thăm thẳm ở bên trời.

“Ðá cheo leo trâu trèo trâu trượt...”
Ði mòn đàng dứt cỏ đợi người thương
Ðây muối mặn gừng cay lòng khế xót
Ta như chim trong tiếng Việt như rừng.

Chưa chữ viết đã vẹn tròn tiếng nói
Vầng trăng cao đêm cá lặn sao mờ
Ôi tiếng Việt như bùn và như lụa
Óng tre ngà và mềm mại như tơ.

Tiếng tha thiết, nói thường nghe như hát
Kể mọi điều bằng ríu rít âm thanh
Như gió nước không thể nào nắm bắt
Dấu huyền trầm, dấu ngã chênh vênh.

Dấu hỏi dựng suốt ngàn đời lửa cháy
Một tiếng vườn rợp bóng lá cành vươn
Nghe mát lịm ở đầu môi tiếng suối
Tiếng heo may gợi nhớ những con đường.



Một đảo nhỏ ngoài khơi nhiều kẻ nhận

Vẫn tiếng làng tiếng nước của riêng ta
Tiếng chẳng mất khi Loa thành đã mất
Nàng Mỵ Châu quỳ xuống lạy cha già.

Tiếng thao thức lòng trai ôm ngọc sáng
Dưới cát vùi sóng dập chẳng hề nguôi
Tiếng tủi cực kẻ ăn cầu ngủ quán
Thành Nguyễn Du vằng vặc nỗi thương đời.

Trái đất rộng giàu sang bao thứ tiếng
Cao quý thâm trầm rực rỡ vui tươi
Tiếng Việt rung rinh nhịp đập trái tim người
Như tiếng sáo như dây đàn máu nhỏ.

Buồm lộng sóng xô, mai về trúc nhớ
Phá cũi lồng vời vợi cánh chim bay
Tiếng nghẹn ngào như đời mẹ đắng cay
Tiếng trong trẻo như hồn dân tộc Việt.

Mỗi sớm dậy nghe bốn bề thân thiết
Người qua đường chung tiếng Việt cùng tôi
Như vị muối chung lòng biển mặn
Như dòng sông thương mến chảy muôn đời.

Ai thuở trước nói những lời thứ nhất
Còn thô sơ như mảnh đá thay rìu
Ðiều anh nói hôm nay, chiều sẽ tắt
Ai người sau nói tiếp những lời yêu?

Ai phiêu bạt nơi chân trời góc biển
Có gọi thầm tiếng Việt mỗi đêm khuya?
Ai ở phía bên kia cầm súng khác
Cùng tôi trong tiếng Việt quay về.

Ôi tiếng Việt suốt đời tôi mắc nợ
Quên nỗi mình quên áo mặc cơm ăn
Trời xanh quá môi tôi hồi hộp quá
Tiếng Việt ơi tiếng Việt xót xa tình...

Công cụ Tìm Kiếm..

TIN MỚI ĐĂNG

Hình ảnh
Đêm anh đi, biển lặng im ắng nhưng lòng tôi lại dậy sóng, từng con sóng nhỏ...
Hình ảnh
VHP: Nhân ngày NHÀ GIÁO VIỆT NAM giới thiêu với bạn đọc một truyện ngắn mà...
Hình ảnh
Tuổi thơ, trò vui ngày đi học của học sinh hoàn toàn bị mất dưới sức ép ...
Hình ảnh
Hà Nội trong ta biết mấy thiêng liêng Khát khao gió trong xạc xào ngô bãi...
Hình ảnh
  Lời dịch giả: Phạm Vũ Thịnh Truyện ngắn nầy ra mắt người đọc năm...
Hình ảnh
Ngày 21/11/2017 tại TTVHTT quận Lê Chân, Hội những người yêu dân ca Quan họ ...
Hình ảnh
- Trước khi con thực hiện đúng ước vọng của vua cha, con muốn có ba chiếc...
Hình ảnh
ĐẤT VIỆT TRỜI NAM (Chương 50) Đan Thành Vụng Đa Mỗ Trần Toàn chém tướng...
Hình ảnh
Vanhaiphong.com: Huyền Minh gắn bó với mảnh đất Hà Giang và những vần thơ chị...
Hình ảnh
Nhà Xuất bản Hải Phòng vừa cho ra mắt độc giả tập thơ “Nhịp cầu Đất...
Hình ảnh
Chào mừng kỷ niệm 35 năm ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11; Mời các bạn xem phim "Bài...
Hình ảnh
Rực rỡ gương nghề soi chẳng hết Tràn trề biển chữ học nào vơi Về hưu dạ...

THỐNG KÊ TRUY CẬP

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm nay7035
mod_vvisit_counterHôm qua6119
mod_vvisit_counterTất cả8842784
Hiện có 389 khách Trực tuyến