Xuân về thành phố thiên nga – Bút ký: Vi Thùy Linh

 

Sau những tháng quay – thu thanh đồng bộ phim 46 tập Hoa hồng trên ngực trái (VTV3), cuối tháng 12/2019 NSND Hoàng Cúc thổ lộ: Mùa Xuân 2020 định trở lại Bắc Âu thư giãn, muốn ngắm thiên nga và những khung cảnh yên tĩnh như thiên đường, tôi liền nói ngay: “Không cần  xa xôi thế đâu, cô hãy về Hải Phòng! Ở đó, có nhiều nghệ sĩ và khán giả nhớ cô. Tuyệt nhất là cô có thể ngắm thiên nga trắng châu Âu ngay trên sông Tam Bạc”.

Với Hoàng Cúc, người đã có nhiều kỷ niệm về với Hải Phòng diễn kịch, đóng phim, tôi đã mời được nghệ sĩ kịch nói tài năng và tâm hồn giàu có ấy về dự hội thảo 95 năm sinh nhà văn Nguyên Hồng tháng 11/2013, một điểm son ký ức tuổi trẻ ghi dấu kỷ niệm với người mẹ tinh thần trước khi tôi lập gia đình, cũng là  với Hải Phòng, vì Hoàng Cúc đã vào vai Tám Bính trong phim Bỉ vỏ làm từ tiểu thuyết nổi tiếng nhất của Nguyên Hồng (đạo diễn: NSND Lương Đức). Những địa danh, tên gọi đích thực của đất Cảng được đưa vào văn học và không hề đổi sửa, hư cấu, để văn chương – cuộc đời hòa quyện sống động và được nhớ mãi. Viết từ tại ngõ Cấm nay thuộc phố Lê Lợi, những bối cảnh chính, “vùng hoạt động” của các nhân vật trong Bỉ vỏ là bên bờ sông Tam Bạc. Trên bến dưới thuyền, phố khách (phố người Hoa) thương nhân buôn bán, xóm lều, những tay anh chị, phu phen, những đầu gấu thợ thuyền, gái làng chơi, trộm cắp, thảo dân bần cùng dưới đáy ở đấy.

Dự án cải tạo hai bờ sông Tam Bạc hơn 1.400 tỉ đã làm nên cuộc lột xác hoàn toàn. Đường to, sáng rực, nhưng mất đường nét, dáng vẻ cổ kính phố bờ sông đã đi vào tranh, ảnh, tiềm thức nhiều tầng lớp người gần xa khắp nước và thế giới. Cuộc cách mạng hay sự đánh đổi nào đều có giá của nó. Chỉ có điều, giá đắt nhưng phải chính đáng, xứng đáng thì sẽ chinh phục, thuyết phục được số đông.

Dù thế nào, Hải Phòng luôn kiêu hãnh khi tạo ra và đang giữ thế tiên phong độc quyền hình ảnh mới làm nên biểu tượng mới của đất Cảng, Hoa phượng đỏ – “Thành phố thiên nga”.

Những người con rạng ngời của biển

Tôi viết bài này ngay đêm đội tuyển bóng đá nam Việt Nam đoạt Huy chương Vàng (HCV) tại Seagames 30 tại Philippnes, một  HC danh giá đẳng cấp lần đầu chinh phục được. Mồ hôi nước mắt do tập luyện thi đấu cam go, dũng mãnh, các chiến binh sân cỏ xứng danh công dân một dân tộc anh hùng, chiến thắng 3-0 trước Indonesia khiến cả những “fan cuồng” của phe thua lẫn giới chuyên môn trung lập đều phải nể phục. Trong thành tích đáng tự hào này, có đóng góp của người trấn giữ khung thành của ĐT chưa hề thua từ đầu giải. Đó là thủ môn 19 tuổi Nguyễn Văn Toàn, cao 1m85, quê Thủy Nguyên Hải Phòng. Niềm kiêu hãnh trong tôi được nâng thêm, như tôi luôn quan tâm, cổ vũ những người con Hải Phòng nổi tiếng, trên các lĩnh vực. Âm nhạc có nhạc sĩ Nguyễn Thụy Kha (ở Hà Nội), NSƯT Quang Lý (từ Hải Phòng vào TP. Hồ Chí Minh phát triển sự nghiệp và định cư tại đây. Ca sĩ Thu Phương sáng danh tại Hà Nội rồi sang Mỹ 16 năm trước. Ca sĩ Phạm Thu Hà, một giọng hát thính phòng luôn chỉn chu về hình ảnh và chịu đầu tư sản phẩm. Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2015 Phạm Hương (đã sống tại Mỹ từ 2018), NSƯT Phạm Cường (Giám đốc Điện ảnh Quân đội). Đặc biệt là PGS.TS, Thầy thuốc nhân dân, Thiếu tướng Nguyễn Hồng Sơn (Giám đốc Bệnh viện 175, Gò Vấp, TP Hồ Chí Minh).

Sinh trưởng tại Hồng Bàng, Hải Phòng, chàng trai Hồng Sơn tình nguyện nhập ngũ, học Y khoa, trở thành bác sĩ quân y, lập nghiệp tại thành phố lớn nhất và trở thành lãnh đạo Bệnh viện Trung ương Quân đội lớn nhất phía Nam. Là bác sĩ, thầy giáo, nhà nghiên cứu, ông luôn đặt quyền lợi của mọi bệnh nhân và chiến sĩ lên trên cuộc sống cá nhân. Những năm qua, Nguyễn Hồng Sơn đặc biệt quan tâm đến ngư dân, nhân dân ở đảo Trường Sa. Ông đã nỗ lực 20 năm để hôm nay, ước mong thành hiện thực: Giữ được toàn bộ đất của Bệnh viện 175 (không thể thuyết phục được lãnh đạo Bộ Quốc phòng không đổi đất lấy công trình) để có mặt bằng phát triển quy mô Bệnh viện liên hợp kết nối. Là hội viên Hội nhạc sĩ Việt Nam từ 2010, nhạc sĩ Nguyễn Hồng Sơn gây dấu ấn riêng biệt và đẹp đẽ bằng loạt sáng tác về Trường Sa qua các chuyến công tác và khả năng chơi trống điệu nghệ. Ông đã làm đêm nhạc Xanh trong trắng năm 2017 tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, phát hành CD về Trường Sa để quyên góp xây Trung tâm Y tế và máy thở cho Trường Sa. Sáng tác cả trăm ca khúc được yêu thích, ông chỉ nhận mình “tay ngang”, viết về Trường Sa như nhật ký, một nhiệm vụ ghi lại lịch sử, tình cảm đất liền và hải đảo. Hạnh phúc của BS Sơn là công nghệ télemédicin (mổ trực tuyến) đã tạo ra đột phá về công tác y tế tại Trường Sa: sản phụ có thể sinh mổ, bệnh nhân ngư dân được phẫu thuật trên đảo, bác sĩ giành giật với tử thần kịp cứu họ nhờ thiết bị tốt và trực thăng. Bệnh viện 175 do ông điều hành đang có bệnh viện dã chiến ở Nam Sudan đóng góp cho chương trình hòa bình của Liên hợp quốc (UNI). Nguyễn Hồng Sơn đã sáng tác ca khúc song ngữ Việt – Anh Chiến sĩ mũ nồi xanh nhịp hành khúc hào sảng tiễn các đồng nghiệp trẻ lên đường. Ông đã sang đất nước Đông Phi thị sát, đồng hành cùng họ Tâm hồn đẹp, vị tha, trái tim bác ái, tinh thần người lính xả thân cống hiến của ông khiến tôi vô cùng yêu mến và trân quý một người con đất Cảng thành đạt ở phương Nam.

Nghệ sĩ nhiếp ảnh Vũ Dũng, người con đích thực và thủy chung của Hải Phòng hân hoan chia sẻ về giải Nhất anh được trao sáng 14/12/2019 trong Cuộc thi sáng tác Văn học nghệ thuật về Hải Phòng kéo dài 1 năm rưỡi, một cuộc thi lớn nhất trong lịch sử sáng tác của TP này và các TP khác ở Việt Nam tính đến nay với tầm vóc lớn, chiêu mộ nhân tài ở cả trong và ngoài nước. Vũ Dũng thừa quyền hãnh diện và hạnh phúc không chỉ vì anh chiếm giải Nhất duy nhất trong cuộc thi này, mà bởi Hải Phòng quê hương cuộc đời và quê hương nghệ thuật, đề tài, niềm say mê vô tận mà anh bền bỉ hàng triệu lần bấm máy, đã được chứng thực tôn vinh.

Tôi tiếc không thu xếp về quê mẹ chung vui với NSNA Vũ Dũng và nhà thiết kế tóc Calvin Tú tháng 12 vì quá bận. Năm 2009, Nguyễn Xuân Tú (SN 1986) rời quận Ngô Quyền Hải Phòng vào TP. Hồ Chí Minh học nghề tóc. 10 năm trong nghề, Tú đã lên đắng cấp Master qua các cuộc thi trình diễn và làm giám khảo quốc tế. Tú chọn đúng ngày 9/12/2019 làm show lớn tại vũ trường New MDM Hải Phòng để kỷ niệm ngày vào nghề, cuộc báo công trở về đất mẹ.

Nơi thủy chiến lẫy lừng và khu di tích gây kinh ngạc

Thấy sắc đỏ của màu hoa lửa “cánh mỏng manh như máu ứa một thời trai trẻ” (Thanh Tùng), lại liên tưởng sắc đỏ phù sa những dòng sông lớn nước ta, như mang máu tiền nhân trong thủy lưu liên tục lịch sử.

Ấn tượng với tiểu thuyết lịch sử Ngô Vương của nhà văn quân đội Phùng Văn Khai (tác giả mất 3 lần về Thủy Nguyên “nằm vùng” mới xong tác phẩm), tôi lại có dịp về Hải Phòng, chủ đích muốn thăm nơi diễn ra ba lần thủy chiến lừng danh thế giới.

Trong dòng chảy Bạch Đằng Giang, có cả máu của lũ xâm lăng đã bỏ mạng vì thua trận khi gây chiến, coi thường nước Đại Việt bé nhỏ ở phương Nam. Đến quân của đế chế Nguyên Mông Thành Cát Tư Hãn còn phải thua đau khi đưa chiến thuyền gỗ, thủy binh từ cửa biển vào cửa sông Bạch Đằng. Càng ngạc nhiên hơn khi toàn bộ Khu di tích quốc gia được xây dựng bởi ý tưởng và quyết tâm của lãnh đạo Nhà máy Xi măng Hải Phòng Lê Văn Thành. Ông, bằng nhiệt huyết và khát vọng tôn vinh anh hùng dân tộc, bảo tồn gồm giữ di tích quý báu cho hậu thế trong và ngoài nước, đã hội tụ các doanh nghiệp bằng cuộc xã hội hóa vô tiền khoáng hậu. Xây dựng đền thờ Thánh nhân, Anh hùng, Khu di tích rộng lớn mà không dùng ngân sách Nhà nước. Nhà máy Xi măng trước đây ở phường Thượng Lý, quận Hồng Bàng (sau rồi sang xã Minh Đức, huyện Thủy Nguyên) là một mũi nhọn của Đất Cảng, bên cạnh thế mạnh truyền thống: Cảng biển đóng tàu, vận tải thủy, nổi bật lên các khu công nghiệp, nông nghiệp công nghệ cao và đang phát triển mạnh du lịch. Hải Phòng, là một bối cảnh kỷ niệm của nhiều văn nghệ sĩ nổi tiếng thuở hàn vi.

Hải Phòng đã gây cho tôi niềm phức cảm lạ thường khi được lần đầu đến thăm nơi diễn ra các trận thủy chiến hiển hách năm 938, 981 và 1288trên sông Bạch Đằng đi vào lịch sử quân sự thế giới. Tôi từng giao lưu với cán bộ – công nhân nhà máy đóng tàu Nam Triệu hơn 15 năm trước, và Hè 2019 mới trở lại vùng đất cổ xưa của “Việt Nam thu nhỏ”. Trên ô tô của nhà thơ Phạm Công Đoàn, tôi được người anh đồng nghiệp – thi sĩ Đinh Thường (Chủ tịch Hội Nhà văn Hải Phòng) làm hướng dẫn viên nhiệt huyết và am hiểu. Tôi rất xúc động khi đứng trước ba bậc tiền nhân – 3 anh hùng vĩ đại của dân tộc giữa trưa đầy nắng gió. Các ông thực sự là những – Người – Khổng – Lồ không chỉ ở chiều kích tượng đồng, mà ở thiên tài quân sự, lòng yêu nước và công lao lẫm liệt khi chiến thắng kẻ thù lớn. Cửa sông Bạch Đằng như còn dư vang tiếng hò reo thúc giục của quân ta; tiếng la hét hốt hoảng của địch.Tôi choáng ngợp ngước những bức tượng anh hùng như các vị thần hộ mệnh cho dân: Ngô Quyền – Trần Hưng Đạo – Lê Đại Hành bên cửa sông lộng gió, mây cuộn trên đầu soi sóng dâng sắc đỏ. Bãi cọc (chế tác) còn vang tiếng quân Đại Việt kiêu dũng quật cường, những chiến thuyền nghiêng ngả bất lực chìm dần, không gian vần vũ tiếng reo hò kêu la hoảng loạn giữa nhịp hảo binh thừa thắng xông lên lấn át giọng thất thanh kêu hét tháo chạy… Đặc biệt, qua việc phát hiện bãi cọc cổ Cao Quỳ cũng tại Thủy Nguyên vừa mới đây, được giới khảo cổ, nghiên cứu lịch sử đánh giá là “làm thay đổi hẳn nhận thức về chiến thắng Bạch Đằng năm 1288” – chiến thắng mang tầm cỡ Di sản thế giới – càng làm tôi khâm phục “tầm nhìn xa” ấy nhằm trân trọng, gìn giữ và phát huy giá trị truyền thống của dân tộc vào đời sống hiện đại thời hội nhập toàn cầu.

Ở đó, chùa – đền tâm linh không hề có hòm công đức, khách thập phương hay bất cứ ai đều được dùng cơm chay miễn phí. Trong khi lắm nơi coi việc đặt hòm công đức la liệt là nguồn thu chính. Trong khi một số ít nơi xây chùa là “dự án” “thương vụ” đầu tư, sự tôn nghiêm thành kính bị lợi dụng đánh tráo để thu tiền bất chính, buôn thần bán thánh, thì ở nơi đầu sóng ngọn gió này, gần 20 năm trước đã có lãnh đạo nhà máy xi măng tư duy khác biệt, cống hiến: kêu gọi xã hội hóa để xây dựng, khu di tích – tâm linh tuyệt đối trong lành – vận hành không dùng tiền công đức. Vị lãnh đạo ấy sau này là lãnh đạo cao nhất của thành phố khi chưa vào tuổi 50. Tôi có cuộc điện thoại lãng mạn một tối thứ 7 cuối Đông vừa qua với Bí thư Thành ủy Lê Văn Thành. Thật bất ngờ, giọng của người từng trải U60 lại trẻ hơn tuổi thực. Bất ngờ nữa, ở cương vị rất hiếm thời gian mà ông lại dành cho tôi nửa tiếng quý báu. Đấy là tâm hồn yêu nghệ thuật trẻ trung hay bởi lòng chân thành, yêu Hải Phòng của tôi khiến ông cảm thấu. Ông nói một câu tôi kính nể, nhớ ngay và coi đó là kỳ vọng cho các chính khách, lãnh đạo của Hải Phòng, quốc gia và thời đại: “Là lãnh đạo rất nhiều áp lực, nhưng sẽ đạt được những việc khó khi thực thi và đưa ra quyết sách bằng tâm huyết”. Chính bởi tâm huyết và tâm hồn ấy, mà Bí thư Thành ủy không chỉ để lại dấu ấn cho Hải Phòng bằng một diện mạo với những công  trình ngoạn mục, mà còn chú ý giá trị tinh thần – thượng tầng xã hội đưa ra ý tưởng, đề án Cuộc thi sáng tác về Hải Phòng lớn nhất Giải thưởng lớn ấy là tỏ sự trọng thị chất xám, tài năng, tình cảm của những người viết về Hải Phòng, vì Hải Phòng cũng là muốn quảng diện để quyết “săn tìm” những tác phẩm có giá trị vững bền cho lịch sử văn hóa nghệ thuật của thành phố trung tâm vùng Đông Bắc thời hiện đại.

“Lạc châu Âu” trên đất Hải Phòng

Thành phố của những cây cầu, không chỉ là danh hiệu dành cho Đà Nẵng với nhiều cầu đẹp, điểm hẹn du lịch ngắm pháo hoa, mà của cả Hải Phòng, với những cây cầu vượt trong thành phố và cầu vươn ra biển Tân Vũ Lạch Huyện, bớt một chuyến phà ra đảo Cát Bà từ năm 2018, thêm một cảng quốc tế nước sâu đã đón tàu 132.000 tấn, thêm kiêu hãnh thành phố Cảng lâu đời.

Nền nhà máy xi măng ngày nào 78,5 ha thành mặt bằng xây nên khu đô thị quan trọng Vinhomes Riverside lớn, hiện đại, đẹp nhất thành phố. Sau gần 3 năm giải phóng và thi công đã đi vào sử dụng – một tốc độ ngoạn mục đến ngỡ ngàng. Phép màu ấy không từ bà Tiên, ông Bụt, vị Thánh nào, mà từ tầm nhìn xa của lãnh đạo thành phố.

Ngổn ngang thi công đường, cầu từ nội đô ra ngoại thành Hải Phòng như đại công trường chưa từng có trong lịch sử, để tạo nên diện mạo tầm vóc vượt bậc mà những ai đã từng buông lời chê “Hải Phòng chậm phát triển những năm trước” nay phải rút lời, không kịp “chống đỡ” ngạc nhiên của chính mình vì Hải Phòng liên tiếp mới, từng tuần, từng tháng.

Với các quốc gia đang phát triển, những khu dân cư bên sông, bên cầu, kênh rạch thường tập trung dân nghèo, người lao động. Hải Phòng thời trước Cách mạng, trong văn chương, điện ảnh, là đô thị hội tụ người các tỉnh về đất Cảng, thợ thuyền lam lũ, thậm chí giang hồ, phức tạp. Thì hiện tại, vào tôi ngỡ như đang ở châu Âu, khi ngồi ô tô ngang qua khu đô thị phức hợp hiện đại, diễm lệ Vinhomes Riverside. Hải Phòng đang còn rất ít nhà cổ. Đây cũng là điều tôi muốn gửi tới lãnh đạo thành phố. Không vì hoài cổ, nhưng phải cố giữ công trình kiến trúc trăm năm có giá trị thời gian, hãy gắng tu sửa nguyên trạng, bảo tồn những gì đã tạo nên vẻ đẹp thị giác sâu sắc qua dấu ấn trầm tích văn hóa. Đâu phải cứ đập, phá, xóa những cái cũ thì sẽ tạo được giá trị mới, vẻ đẹp hiện đại. Bởi những công trình ấy là một phần album ảnh khổng lồ của thành phố, đất nước này. Đô thị biển tuyệt vời đã biết nhân lên sức mạnh cộng hưởng từ các con sông trong và quanh thành phố, mà nhiều điểm nhấn lộng lẫy thuộc địa bàn quận Hồng Bàng – “trái tim” Đất Cảng. Việt Nam có nhiều thành phố, duy nhất Hải Phòng đặt tên quận trung tâm nhất mang niên hiện nước ta thuở khai sinh. Nhớ Hải Phòng, tôi hay tìm ra, liên tưởng những nét tương đồng về đời sống, văn hóa, kiến trúc đô thị của hai thành phố. Như Hà Nội, Hải Phòng cũng phát triển về phía Tây. “Những tên địa dư gắt gỏng” như nhà thơ Thi Hoàng đã nhắc trong trường ca Gọi nhau qua vách núi,: cầu Rào, sông Lấp, cửa Cấm, Cát Cụt mang sức sống mới, Hải Phòng không “rào”, “lấp”, “cấm”, “cụt” mà hào sảng, rộng vòng tay đón dự án, đối tác bạn khắp chốn, năm châu. Những địa danh cũ như Sở Dầu, nay có khu đô thị mới mới đóng đô Trung tâm Chính trị – Hành chính quận Hồng Bàng. Quận có những cây cầu đẹp: Cầu Hoàng Văn Thụ mang hình cánh chim biển, bắc qua sông Cấm nối phường Minh Khai với xã Tân Dương (Thủy Nguyên), cầu vượt Nam cầu Bính đang xây; đường Chương Dương đã cải tạo, mở rộng 2 đầu cầu Thượng Lý.v.v.

Tập đoàn Vingroup xây đô thị hiện đại ở Hồng Bàng và chọn đất Hải Phòng đặt nhà máy sản xuất ô tô VinFast, thương hiệu ô tô đầu tiên của Việt Nam triển lãm tại Paris – Kinh đô Ánh sáng. Đồng hành ủng hộ thể thao Việt Nam bằng chiến lược lâu dài, Vingroup trả lương cho HLV Trưởng ĐT Bóng đá Nam Việt Nam Park Hang Seo, tặng ông và HLV Trưởng ĐT Bóng đá Nữ Mai Đức Chung ô tô VinFast.

Sáng 28/6/2019, VTV1 đưa tin Bệnh viện Trẻ em thuộc Đại học Seoul Hàn Quốc đưa Robot chăm sóc bệnh nhân đến Việt Nam, duy nhất cho thực hành tại Bệnh viện Nhi Hải Phòng. Thành phố đang vươn mình hưng khí, khát vọng chưa từng có trong công cuộc xây dựng phát triển thành phố.

Mỗi lần về Hải Phòng, gia đình nhỏ của tôi thường ở khách sạn Maxim, chủ của nó là vợ chồng nghệ sĩ kèn Saxophone người Hải Phòng Nguyễn Ngọc Tuấn (anh trai ca – nhạc sĩ Duy Mạnh) và nghệ sĩ cello Hoàng Phương Nhi. Khách sạn kế bên doanh trại hải quân, nên tôi thường nghe thấy tiếng kèn hiệu lệnh sáng, chiều, tối. Các con tôi hay được mẹ chở dọc phố Lý Tự Trọng rẽ sang đường Điện Biên Phủ để chào các chú hải quân đứng gác các cổng trại. Tường trại in biểu tượng mỏ neo. Nhìn mỏ neo, nghĩ đến những con tàu biển Hải Phòng giờ đây có thể đón tàu lớn vài chục vạn tấn vào cảng quốc tế nước sâu Lạch Huyện Hải Phòng, nơi đóng trụ sở Bộ Tư lệnh Hải quân, Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển Vùng 1… vẫn giữ vị trí đầu sóng ngọn gió gánh sứ mệnh bảo vệ lãnh hải Việt Nam. Sức mạnh Hải Phòng ngày nay mạnh mẽ, đột khởi và dám nhận kỳ vọng của triệu người…

Thành phố Thiên nga

Hải Phòng thân quen mà luôn đem cảm hứng mới cho tôi, cho bất cứ ai quan tâm đến nơi này. Như tôn chỉ hành động của hãng taxi Én Vàng: nhanh, mới, an toàn, đem đến niềm vui không chỉ lúc mùa Xuân, mà con én là biểu tượng; Hải Phòng bốn mùa đều đem đến niềm vui, hứng khởi cho các nghệ sĩ. Tôi cho các con du học mầm non tại trường mầm non song ngữ Sunrise số 6 Minh Khai – Hải Phòng, cũng là cách kiến tạo kiến thức, vốn sống và muốn cho hai cháu được hưởng không khí thanh bình, lộng gió, năng lượng của những con người nơi thành phố mang sức bật thanh xuân. Đô thị Hải Phòng được chính quyền Pháp lập năm 1888 cùng với Hà Nội, nhưng đất Hải Phòng đã có ngàn năm tuổi. Đọc tùy bút Đào Trọng Khánh tả sông Tam Bạc, Dư Hàng Kênh 50 – 60 năm trước, sình lầy, vắng về chiều tối buồn đơn độc, mới thấy cuộc đổi thay kỳ diệu của đoạn sông Tam Bạc bên phố cũ. Cầu vượt sông Tam Bạc nối đường Trần Nguyên Hãn với đường Chương Dương, dài 126m, rộng 24m, lòng đường 10m, hè mỗi bên 7m với đồng bộ hệ thống thoát nước, cây xanh phía hữu ngạn sông, từ cầu Tam Bạc có đến Bà Trấn Giang ra phía cầu Hạ Lý, là điểm hẹn của triệu nhân dân Hải Phòng và du khách, với lý do / nội dung hấp dẫn, độc đáo: Ngắm Thiên nga! Đoạn sông dài 1,3km ngang 61-63m này là dòng sông ánh sáng, mỗi bờ 450 bóng đèn chiếu sáng từ 18h30 đến 12h hằng đêm, tỏa sáng an toàn trong mưa bão, với 5 chương trình chuyển màu. Đàn Thiên nga trắng 40 con là 20 đôi chim nhập về từ Hà Lan, 12 – 15kg/con, thả xuống sông Tam Bạc tháng 5/2019, đã thả thêm – nay thành 45 đôi, làm không khí lãng mạn hiện ra, nảy sinh và gợi nhiều xúc cảm. Sông được làm sạch, chỉnh trang, giải phóng mặt bằng để mở rộng không gian, tầm nhìn, mướt màu xanh bên công viên cây xanh từ bến xe cũ đến chân cầu đường bộ Tam Bạc.

Một chiến lược kiến tạo đầy nhân văn, dài hơn, không chỉ là cho dân sinh tại chỗ, mà còn là diện mạo, ấn tượng mới của thành phố với những người yêu làm nghệ thuật, đàn Thiên nga trên dòng sông ánh sáng Tam Bạc gợi cảm hứng sống và sáng tạo. Tưởng tượng mơ hồ: tác giả Bầy chim Thiên nga, văn hào Đan Mạch H. Andersen (1805 – 1875)… sống lại, biết tin này, có thể lắm, ông sẽ thực hiện một cuộc du lịch Việt Nam, về với Hải Phòng! Hải Phòng táo bạo, tiên phong tư duy nhạy bén kịp thời cuộc, thời cách mạng công nghệ 4.0, quốc gia số, chính phủ điện tử, thành phố thông minh thành xu thế, lại một lần nữa cho thấy sự đa dạng của tính cách, tâm hồn quyến rũ của con người nơi đây. Bộ óc của lãnh đạo Hải Phòng không chỉ chú tâm những dự án kinh tế, mà còn làm đẹp, giàu, nuôi dưỡng cảm xúc cho thị dân của mình và khách đến.

Hải Phòng, tôi hằng trở lại hằng ngày trong ý nghĩ. Tôi sẽ trở lại Xuân 2020, đi  bộ trên phố mang tên thi nhân Thế Lữ bên dòng sông Thiên nga trắng êm đềm, dập dìu bơi nhởn nhơ đùa thân thiện với mọi người như đã quen nhau lâu lắm. Quả là đất lành! Điểm hẹn ấy, thành nguyên cớ, nơi hấp dẫn trẻ con được chơi đùa thích thú, người lớn được thư thả tản bộ, làm mới lại tinh thần. Các con tôi say sưa cưỡi tượng ngựa, voi phía tả ngạn sông Tam Bạc, cười vang sáng khi ngắm Thiên nga, tôi nghĩ mình sẽ liên tục về với Hải Phòng. Hải Phòng ngày càng đẹp, đáng yêu, làm sao ngắm hết!…

Không phân biệt tuổi tác, hoàn cảnh, ai đến đây cũng đều được nhận quà: quà tinh thần cho tâm hồn thơ trẻ. Tuổi thơ chỉ có một lần, nhưng tuổi thơ hoàn toàn tái lặp khi người lớn, người già tin vào màu nhiệm, những điều đẹp đẽ, tin những niềm vui nhỏ bé là hạnh phúc vô giá, tin vào thông điệp – sự sống cổ tích có thật trong đời thực, là Tam Bạc thành dòng sông Thiên nga!

Hải Phòng là thành phố đầu tiên và duy nhất Việt Nam hiện nay thả Thiên nga trên sông, giúp cho trẻ em được sống thật, không chỉ nhìn qua phim, ảnh, hoạt hình; còn người lớn thì nhiều vị chưa từng đến châu Âu, tận mắt ngắm Thiên nga, giờ đây được du lịch tại chỗ, được tự nhắc thầm khái niệm “Sống chậm” khi bách bộ ngắm loài chim được ngợi ca trong âm nhạc cổ điển, phim và văn chương kinh điển. Trăm năm nay, Hoàng gia Anh bảo trợ đội quân nuôi, chăm sóc, đếm Thiên nga (đeo chíp, đánh số) trên sông Thames. Tôi mong chính quyền Hải Phòng cũng yêu mến, bảo vệ Thiên nga như thế.

Những người Hải Phòng dám nghĩ, dám làm dám xốc tới, từ lãnh đạo tới nhân dân. Những người yêu, tin Hải Phòng không ngừng muốn đóng góp mọi nguồn lực cho thành phố Hải Phòng. Hải Phòng nâng mình lên không chỉ qua số chuyến bay quốc tế, cất – hạ cánh xuống sân bay Cát Bi, qua những cây cao kỷ lục, qua tàu hỏa tàu biển mà Hải Phòng là con tàu khổng lồ của khát vọng vô cùng.

Hải Phòng, điểm đến lãng mạn khi có Thiên nga, loài chim trời có thể bay cao, xa ngàn cây số. Tôi, nhân danh người con Hải Phòng, xin dâng tặng Đất Mẹ, tiếng Mẹ đẻ thiêng liêng một danh hiệu mới bên cạnh những danh hiệu quen, cũ (Thành phố Cảng, thành phố Hoa phượng đỏ), đó là “Hải Phòng – Thành phố Thiên nga”  (Haiphong – The City of Swans), không chỉ trong ý nghĩa chim trên sông Tam Bạc, mà là loài chim không sợ bão gió, nắng mưa, vượt qua thách thức.


Hải Phòng – Hà Nội, 6.2019
V.T.L

Bài viết khác